Natuurpunt Zwalmvallei - Mijnwerkerspad

fiche

Ligging: Brakel, Zottegem, Zwalm
Google Maps

Oppervlakte:
noordelijk: 9ha
zuidelijk: 0ha

Conservator:
Herman Haustraete
contactgegevens

toegankelijkheid:
voetgangers, fietsers, rolstoelen

lengte van het pad: 9,7km,
waarvan
noordelijk deel: 6,4km
langs de ring om Brakel: 1,3km
zuidelijk deel: 2,0km

niet lusvormig

Mijnwerkerspad

De bermen van het Mijnwerkerspad worden beheerd binnen de natuurgebieden Middenloop Zwalm en Bovenlopen Zwalm van Natuurpunt. De bermen herbergen een grote verscheidenheid aan biotopen. Sommige delen zijn behoorlijk nat waar het pad in het reliëf insnijd, andere zijn droog wegens de soms wat hogere ligging; doorgaans is de bodem vrij schraal. Vandaar dat de bermen biologisch bijzonder waardevol zijn en een uitzonderlijke fauna en flora herbergen.

Het pad vormt met de Zwalm een centrale as doorheen het werkingsgebied van Natuurpunt zwalmvallei.

Het pad is toegangkelijk voor wandelaars en fietsers. Het is over bijna zijn volle lengte geasfalteerd zodat het ook voor kinderwagens en rolstoelgebruikers bijzonder geschikt is.

Het grote en spontane recreatieve gebruik van het pad kan zowat zonder onderlinge beperkingen samengaan met de natuurbehoudfunctie. Dit geeft aan het natuurbehoud de mogelijkheid de toevallige passant te betrekken bij het natuurbehoud.

Oorsprong

Het Mijnwerkerspad is het verharde gedeelte van de vroegere spoorlijn Zottegem - Brakel - Elzele (Ellezelles), welke deel uitmaakte van de lijn 82 (Aalst - Elzele). De spoorlijn werd in 1963 afgeschaft. Tot dan bracht het "Fosttreintje" mijnwerkers van Zottegem en omstreken, naar de Borinage (Henegouwse steenkoolmijnen). Vandaar de naam Mijnwerkerspad.

Sinds 1978 werd een gedeelte (van de Slijpstraat te Sint-Goriks-Oudenhove tot Opbrakel) als recreatieve weg ter beschikking gesteld van wandelaars en fietsers.

Een getuige van dit spoorwegverleden is de koebrug op deze foto. Toen de spoorweg nog in gebruik was, konden de boeren hun vee over de brug naar de weiden brengen.

Noordelijk deel

Aan de kruising van het Mijnwerkerspad met de Slijpstraat is er een parking voor hooguit 10 wagens.

Verder op het pad kom je over een 'gewone' brug heen om nog wat verder onder de koebrug door te komen. In natte perioden krijgt het pad hier behoorlijk wat water te slikken van de bovengelegen velden en weiden. Het snel stromende water voert nogal wat sediment mee dat eenmaal in de langzaam hellende gracht langs het pad dit sediment afzet. Dit durft wel een keer voor wateroverlast te zorgen op het pad.

Verderop loopt de Zwalm onder het pad door. Hier ben je kort bij de Boembekemolen. Deze oude watermolen is in eigendom bij Natuurpunt en zal binnen enkele jaren worden gerestaureerd tot maalvaardige molen en deels ingericht worden als ontmoetingsplaats met de passant.

Nog verder kom je voorbij langs het dorp te Michelbeke met aan de ene kant, verdoken achter groen, het oude station van Michelbeke en aan de andere kant een 'gecontroleerd overstromingsgebied'. Dit loopt vol bij zware regen en houdt gedurende korte tijd het teveel aan water op.

Nog meer zuidwaards is er het kasteel van Lilare. Het prachtig gerestaureerde Poortgebouw met de hoeve is, op een paar herstellingen na, gaaf bewaard gebleven, zoals het in de 15e eeuw werd opgetrokken. Het draagt de wapenschilden van Pieter Frans Blondel, baron van Oudenhove, en Idesberga Blondel, zijn echtgenote. Het 18e-eeuwse kasteel is een overblijfsel van de heerlijkheid Lilare die reeds in de 12e eeuw werd vermeld en in het bezit is geweest van de families van Lilare, van Herzele, van Egmond, Blondel, van Norman, Mathot en Le Mesre de Pas. In 1938 werd het kasteel verkocht aan het Klooster van Opbrakel en doet momenteel dienst als school.

Opeenvolgend onderscheiden we langs het Mijnwerkerspad, van noord naar zuid, volgende deelgebieden binnen Middenloop Zwalm:
Bruul (Slijpstraat tot Boembekemolen),
Boterhoek (Boembekemolen tot Michelbeke),
Rozenhoek (Michelbeke tot kasteel van Lilare) en
Jansveld (kasteel van Lilare tot Brusselsestraat, N8).

Zuidelijk deel

Via een vrijliggend fietspad langs de ringweg om Brakel kan je gemakkelijk en veilig van het noordelijk naar het zuidelijk deel van het pad of omgekeerd.

Eventjes kom je langs het industrieterrein te Brakel, zij het afgeschermd door groen. Vrij snel bereik je de Verrebeekmolen. In 1789 werd begonnen aan de bouw van de Verrebeekmolen. Pas in 1803, na financiële moeilijkheden, werd de molen afgewerkt. In 1996-1997 en nogmaals in 2005 werd de molen grondig gerestaureerd. Huidig vrijwillig molenaar is Johnny Carbonnelle.

Via dit pad kom je vrij snel terecht in de buurt van het natuurgebied Bovenlopen Zwalm.