fiche
Ligging: Brakel
Oppervlakte: 19ha
Conservator:
Heidi Demolder - contact
Storten kan op rekening
IBAN: BE56 2930 2120 7588 en
BIC: GEBABEBB van Natuurpunt met vermelding 'project 6142'.
Vanaf 40 euro wordt een fiscaal attest geleverd.
toegankelijkheid:
Bovenlopen Zwalm
Mijnwerkerspad
fotogalerie
Bovenlopen Zwalm
Het reservaat "Bovenlopen van de Zwalm" bestaat uit de Sassegembeek en de Dorenbosbeek, beiden gelegen in de gemeente Brakel (deelgemeente Opbrakel) en werd bijna volledig aangeduid als speciale beschermingszone onder de Europese Habitatrichtlijn en maakt deel uit van het gebied "Bossen van de Vlaamse Ardennen en andere Zuidvlaamse bossen".
Bossen
Het brongebied van beide beken bevindt zich in bos, het Brakelbos voor de Sassegembeek en Bois de la Louvière (Wallonië) voor de Dorenbosbeek. Deze bosgebieden vormen de zuidgrens (en oostgrens voor Dorenbosbeek) van het reservaat. Enkele uitlopers liggen nog net binnen het reservaat. Deze bossen bestaan uit zeer mooi ontwikkeld vallei- en bronbos met overgangen naar droger mesofiel bos. In de lente wordt de kruidlaag gekenmerkt door een uitbundige voorjaarsflora met vrij algemene soorten als Wilde hyacint (blauwe kousjes), Bosanemoon, Slanke sleutelbloem, Gele dovenetel en Gewone salomonszegel. In de bronzones vinden we echte juweeltjes als Paarbladig- en Verspreidbladig goudveil, IJle zegge, Slanke zegge en de vrij forse Hangende zegge. Andere zeldzaamheden die we hier nog vinden zijn Heelkruid, Lievrouwbedstro en Eenbloemig parelgras.
Beken
Buiten de bossen vinden we de grootste natuurwaarden in het water van de beek. Vooral de Sassegembeek heeft nog een vrij complete visfauna die kenmerkend is voor een bovenloop van een beek met een zeer goede waterkwaliteit en met zeer goede structuurkenmerken. Echte specialisten zijn de Beekprik, de Rivierdonderpad (beiden Europees beschermd door de Habitatrichtlijn), het Bermpje en de Beekforel (Rode lijst soort). De beken vormen ook de biotoop voor de Gewone bronlibel (Rode lijstsoort).
Het beeld op de foto krijg je te zien bij overstroming.
Weilanden
Het grootste deel van het reservaat bestaat uit vrij natte weilanden. In het voorjaar kleuren die plaatselijk lila en geel door de massale bloei van Pinksterbloem en Scherpe boterbloem. In de meest waardevolle percelen vinden we tevens Dotterbloem, Echte koekoeksbloem, Bosbies, Moerasspirea, Grote valeriaan, Watermunt en Reuzenpaardenstaart. Deze percelen worden dan ook beheerd als hooiland. Ook enkele minder opvallende soorten als Holpijp, Pijptorkruid, Tweerijige zegge en Scherpe zegge zijn hier te vinden.
Op de foto een poel, uitgediept via het poelenproject van het RLVA.
Paden
Het reservaat wordt aan de oostzijde begrensd door de oude spoorweg Brakel-Ronse, het "mijnwerkerspad" genoemd en nu een prachtig wandel- en fietspad. De bermen bestaan uit grazige kruidige stroken, afgewisseld met struweel van meidoorn, sleedoorn, rozen en bramen en opslag van gewone es, zoete kers en zwarte els.
Enkele wandelpaden, zoals het Zwalmbronnenpad en het Tweebossenpad lopen doorheen het reservaat. Naast het "Mijnwerkerspad" en de "Romeinse weg" doorkruisen er nog tal van vrij toegankelijke kleine wegen en voetwegen het gebied.