Natuurpunt Zwalmvallei

fiche

Ligging: Zottegem, Brakel
Google Maps

Oppervlakte: 25 ha

Conservator:
Jan François - contact

storten kan op 293-0212075-88
van Natuurpunt met vermelding
'project 6160'
Vanaf 30 euro wordt een fiscaal attest geleverd.

toegankelijkheid:
pad Vossenhol-Jansveld
Mijnwerkerspad

fotogalerie

het Jansveld

Het is ter hoogte van Nederbrakel dat de verschillende bovenlopen van de Zwalm samenvloeien tot de Zwalm. Vanaf die buurt kan men spreken van de middenloop van de Zwalm. Niet helemaal toevallig dus dat er in die buurt een, althans voor zijn omgeving, vrij groot drassig gebied is onstaan. Dit gebied wordt door natuurpunt benoemd met een toponiem dat we terugvinden op de kadastrale plannen: 'Jansveld'.

natuurlijke waterbuffer

De Zwalm, maar evenzeer zijn bovenlopen liggen binnen reliëfrijk gebied waardoor de zwalm sterke piekdebieten kent. Niet te verbazen dat dit gebied bij hevige regenval vrij snel onder water komt te staan.

Natuurpunt zwalmvallei kon precies in dit gebied zijn belangrijkste aankopen realiseren (dat merk je aan de oppervlakte opgegeven in de fiche linksboven deze pagina). Binnen het Jansveld zijn belangrijk de natte ruigtes en de goed ontwikkelde broekbossen met onder meer soms massale aanwezigheid van dotterbloem. Doel is om de goed ontwikkelde broekbossen te bewaren en te versteken door uitbreiding. Maar ook en misschien vooral willen we hier de potenties van de natte ruigtes ontwikkelen door een gepast beheer en door het terugschroeven van een aantal onverantwoorde en vrij recente aanplanten van populieren in natte hooilanden.

kasteel van Lilare

Een deel van de bossen die tot voor enige jaren nog behoorden tot de faminie Le Mesre de Pas, nazaten van de laatste adelijke bewoners van het kasteel van Lilare, konden door natuurpunt worden veiliggesteld door aankoop. De populieren in dit bos zijn deels gerooid, andere waren reeds eerder omgewaaid en vormen een voedingsboden voor andere organismen, nog andere kunnen staande sterven of ook omvallen. Hierdoor krijgt de spontane opslag kansen om op termijn een vrij natuurlijk bos te vormen.

Ecologisch belangrijker is hier de ondergroei. Zo vinden we er een mooie populatie aan eenbes.

Op de foto hiernaast het prachtig gerestaureerde poortgebouw dat gaaf bewaard is gebleven zoals het in de 15e eeuw werd opgetrokken. Het draagt de wapenschilden van Pieter Frans Blondel, baron van Oudenhove, en Idesberga Blondel, zijn echtgenote.

Het 18e-eeuwse kasteel (dat zie je op de achtergrond) is een overblijfsel van de heerlijkheid Lilare die reeds in de 12e eeuw werd vermeld en in het bezit is geweest van de families van Lilare, van Herzele, van Egmond, Blondel, van Norman, Mathot en Le Mesre de Pas. In 1938 werd het kasteel verkocht aan het Klooster van Opbrakel. Momenteel huisvesten de gebouwen het St-Franciscusinstituut, een middelbare school met internaat.

geboortebos

Versterking van de waardevolle bossen gebeurt op sommige plaatsen door spontane verbossing, wat ecologisch de beste keuze is. Op ander plaatsen is hier gekozen voor de aanleg van geboortebossen. Honderden ouders van pasgeborenen hebben hier, op uitnodiging van Natuurpunt zwalmvallei en verspreid over meerdere jaren, een boom geplant.

foto header (moerasspirea) van Frank Vincentz onder licentie GNU-licentie voor vrije documentatie