Natuurpunt Zwalmvallei

fiche

Ligging: Zottegem, Brakel
Google Maps

Oppervlakte: 15 ha

Conservator:
Jan François - contact

storten kan op 293-0212075-88
van Natuurpunt met vermelding
'project 6160'
Vanaf 30 euro wordt een fiscaal attest geleverd.

toegankelijkheid:
pad Vossenhol-Jansveld

fotogalerie

Vossenhol

Het Vossenhol situeert zich in een typisch Vlaamse Ardennenlandschap. Het landschap laat zich kenmerken door grote reliëfverschillen. We vinden er weilanden, akkers, bomenrijen, bosrestanten, een holle weg, ...

Het eerste perceel

In 1980 nam de toenmalege Wielewaalafdeling een eerste perceeltje van niet meer dan 34 aren in huur. Met de opbrengst van een uitgebrachte LP met vogelgeluiden kocht zij in 1989 dit perceeltje. Het betreft een uiterst waardevol voedselarm hooiland.

Op basis van de geologische kaart kan men vermoeden dat de ondergrond uit Paniseliaan bestaat. Uit het bodemprofiel blijkt een zeer geringe bodemontwikkeling. In het hakhoutbosje komt een uiterst dunne humuslaag voor van enkele centimeters dik en in hooiland is maar een geringe verkleuring merkbaar door humus. Een leemlaag ontbreekt: op de steile oostelijke hellingen werd gedurende de laatste IJstijd geen löss afgezet omdat de westenwind dat materiaal over de helling tot op het vlakke plateau heeft geblazen. De geringe hoeveelheid leem die toch op de steile helling achterbleef, is nadien door erosie afgespoeld.

Het is precies die schrale (= voedselarme) situatie die maakt dat dit perceel hoge potenties heeft voor een bijzondere plantengroei. Die hoge potenties wil Natuurpunt Zwalmvallei ook benutten in de naastliggende percelen door een aangepast beheer.

Van droog naar nat

Met een aankoop van bijna 6 ha in juni 2000 kon onder meer een flink stuk van de noordelijke valleiflank in eigendom worden genomen. Zo kwam de volledige gradient in natuurbeheer: van het droge hooiland aan de Vossenholstraat tot de natte zones langs de Zegelaarbeek.

De schrale hooilanden bovenaan de helling kunnen, dankzij jaarlijks maaien, tot de botanische parel van Middenloop Zwalm worden gerekend.

De zuidgerichte flank zal mits lichte begrazing evolueren naar een wastine.

Kloosterbos

Waar de noordelijke flank van de Zegelaarbeekvallei voornamelijk open is en dat ook zal blijven, bestaat de zuidelijke flank voornamelijk uit bos. Ook hier vinden we op korte afstand een gradient van nat langs de Zegelaarbeek tot droog in het zuidelijk deel van het Kloosterbos.

De natte component wordt hier uitgemaakt door bos met voorjaarsbloeiers als gevlekt longkruid, bosanemoon, slanke sleutelbloem en bosviooltjes. De droge component wordt gevormd door een zuur eiken-beukenbos.

Wegens zijn hoge biologische waarde zal op deze zuidelijke flank het bos versterkt worden door onder meer uitbreiding. Natuurpunt zwalmvallei wist op minder dan 10 jaar zowat 6 ha bos aan te leggen rond het Kloosterbos.

Frans De Potter en Jan Broeckaert schreven in hun 'Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen' over St-Maria-Oudenhove (uitgegeven in 1900): 'Vroeger waren hier veel bossen. Het Kloosterbos behoorde tot de Karthuizers van St-Martens-Lierde, die langzamerhand tot de uiroeing overgingen en er bouwland van maakten. ... Thans treft men hier nog 4 kleine bossen aan'.

Jan De Durpel

Jan De Durpel was medeconservator van het Vossenhol van 2004 tot 2005. Jan stierf op 27 juli 2005.

Als aandenken aan Jan werd op het Vossenhol 'de boom van Jan' geplant. Naast de boom staat een bord met volgende tekst:

De Jan. De trotter. Duizenden stappen.
Door hei, door bos, over velden en Finse vlakten.
Rotsen op en rotsen af.
Maar plots, één stap verkeerd. Een val.
De natuur was je kracht. Ze nam je op in haar macht.