Natuurpunt Zwalmvallei

fiche

Ligging: Lierde, Zottegem
Google Maps

Oppervlakte: 9 ha

Conservators:
Herman Haustaete - contact
Dominiek Decleyre

storten kan op 293-0212075-88
van Natuurpunt met vermelding
'project 6136'
Vanaf 30 euro wordt een fiscaal attest geleverd.

toegankelijkheid:
Parkbos-Uilenbroekpad

Bocagelandschap

Bijna was het kleinschalig bocage landschap zoals we het nu aantreffen in het Uilenbroek voorgoed verdwenen. Op de flanken van de beekvalleitjes strekte zich hier ooit een landschap uit van weiden en hooilanden, omzoomd door een netwerk van hagen en houtkanten. Akkerbouw werd traditioneel enkel uitgevoerd op de hoger gelegen kouters. Deze hadden een meer open karakter en kenmerkten zich verder door de grotere percelen.

Flora

Het Uilenbroek is voor het grootste deel gelegen op de zuidwest gerichte helling van de Broekbeek. Het relief zorgt voor een grote variatie aan natte en droge percelen. Door een jarenlang volgehouden maaibeheer is hier op een gevarieerde plantengemeenschap ontstaan. In de natte stukken komen bijvoorbeeld dotterbloem, moerasspirea en kattestaart voor. Op drogere stukken bloeien margriet, blauwe knoop, wilde peen, knoopkruid en gewone agrimonie.

Een ander belangrijk aspect van het beheer is het herstellen en aanleggen van hagen en houtkanten. Werkelijk ieder perceel(tje) is met een haag omzoomd. Zo is een nagenoeg gesloten netwerk gevormd dat voor een groot deel bestaat uit doornige struiken (meidoorn en sleedoorn). Dit netwerk sluit aan op een paar kleine bosjes in het gebied zodat er corridors ontstaan voor bosminnende soorten. Tot slot wordt bijzondere aandacht geschonken aan de (al dan niet spontane) ontwikkeling van bosranden waar dit mogelijk is. Een natuurlijk moerasje (de bron van de beek) en een drietal poelen vervolledigen de lijst van kleine landschapselementen.

Fauna

De fauna in het gebied is bijzonder rijk. Zo vormt het Uilenbroek een van de laatste refugia voor de geelgors (bedreigd in Vlaanderen). Naast de talrijke trekvogels die het gebied tijdelijk bevolken, zijn er broedgevallen van boomvalk, torenvalk, buizerd, sperwer, bosuil en in de buurt ook kerkuil. Onder de kleine knaagdieren treffen we de eikelmuis aan. Die soort wordt ondersteund met onder meer de plaatsing van nestkasten; zie hiervoor het eikelmuisproject. Verder is het gebied rijk aan amfibieën. Onder de insecten vallen de grote aantallen dagvlinders op (ongeveer twintig soorten) en de rijkdom aan zweefvliegen en vliesvleugeligen.

Recent worden ook inspanningen gedaan om de akkervogels te ondersteunen. De terugval van de geelgorzen is hiertoe de voornaamste aanleiding. Het uilenbroek paalt aan een klein koutergebied en is daarom uitzonderlijk geschikt voor het aanleggen van graanakkertjes. Voor de gorzen is dit (naast hagen en insectenrijk grasland) een levensnoodzakelijk element voor hun voortbestaan . De graanakkertjes vormen tevens het sluitstuk in het kleinschalig landschapsbeheer.